GAUGES

       VIKI CHAUDHARI

9067294641 

FITTER SECOND YEAR 

SUB - TRADE THEORY.

  LESSON NAME :- GAUGES.

GO आणि NO-GO गेजच्या वैशिष्ट्ये :-  

1. परिक्षणाचे साधन (Inspection Tool) – हे एक सुस्पष्ट मापन साधन आहे, जे घटकाच्या परिमाणांची शुद्धता तपासण्यासाठी वापरले जाते.

2. दोन मर्यादा (Two Limits) – गेजमध्ये दोन भाग असतात: GO (योग्य) आणि NO-GO (अयोग्य).

   • GO गेज: जर घटक हा GO गेजमधून सहज जाईल, तर त्याचा आकार निश्चित मानला जातो.
   • NO-GO गेज: जर घटक NO-GO गेजमधून जाईल, तर त्याचा आकार चुकीचा आहे.

3. झटपट निरीक्षण (Quick Inspection) – उत्पादनाच्या परिमाणांमध्ये अचूकता व सुसंगतता राखण्यासाठी हे झटपट व सहज निरीक्षण करू शकते.

4. गुणवत्ता नियंत्रण (Quality Control) – हे उत्पादनाची गुणवत्ता नियंत्रित करण्यासाठी आणि परिमाणांच्या अचूकतेची खात्री करण्यासाठी उपयोगी आहे.

5. औद्योगिक वापर (Industrial Use) – हे विविध प्रकारच्या यांत्रिक, ऑटोमोटिव्ह आणि उत्पादन उद्योगांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर वापरले जाते.

6. मापनाचा सरलीकरण (Simplified Measurement) – हे पारंपरिक मापन पद्धतींपेक्षा सोपे आणि वेगवान आहे कारण यामध्ये थेट योग्य किंवा अयोग्य असल्याचे निदर्शनास येते.

7. चुकीचे घटक वेगळे करणे (Sorting Defective Components) – चुकलेले किंवा अयोग्य परिमाणाचे घटक सहज ओळखून त्यांना बाजूला काढता येते.

GO आणि NO-GO गेजचा वापर करून उत्पादन प्रक्रिया अधिक विश्वासार्ह आणि कार्यक्षम बनते.

GO आणि NO-GO तत्त्वे (Principles of Go and No-Go Gauge) :- 

GO आणि NO-GO गेज हे सीमारेषा मापन तत्त्वावर (Limit Gauging Principle) आधारित आहे. या तत्त्वानुसार कोणत्याही यांत्रिक घटकाच्या परिमाणांची शुद्धता तपासली जाते आणि त्याचे परिमाण निश्चित मर्यादेत आहेत की नाही हे ठरवले जाते.

GO आणि NO-GO गेजचे तत्त्व:

1. GO गेज तत्त्व:

   • जर घटक GO गेजमध्ये फिट होत असेल आणि सहज जात असेल, तर त्याचे परिमाण स्वीकारार्ह आहेत.
   • याचा अर्थ घटक दिलेल्या परिमाणांच्या कमीत कमी मर्यादेत (Lower Limit) आहे आणि तो योग्यरित्या बसू शकतो.
   • उत्पादन योग्य असल्याचे दर्शवते.

2. NO-GO गेज तत्त्व:

   • जर घटक NO-GO गेजमध्ये सहज जात असेल, तर तो अयोग्य मानला जातो.
   • याचा अर्थ घटक परिमाणांच्या जास्तीत जास्त मर्यादेच्या (Upper Limit) बाहेर आहे आणि तो स्वीकारार्ह नाही.
   • उत्पादन अपात्र असल्याचे दर्शवते.

GO आणि NO-GO तत्त्वांचा उद्देश:

• उत्पादनाच्या गुणवत्तेची खात्री करण्यासाठी वापरले जाते.
• मोजमाप प्रक्रियेमध्ये गती आणि अचूकता प्रदान करते.
• योग्य आणि अयोग्य घटकांची जलद ओळख करून वेगळे करण्यास मदत करते.
• उत्पादन प्रक्रियेत त्रुटी कमी करण्यासाठी आणि परिमाण नियंत्रणासाठी प्रभावी ठरते.

सरळ नियम:

• GO गेज नेहमी पास झाला पाहिजे (Should Fit in the Component).
• NO-GO गेज नेहमी पास होऊ नये (Should Not Fit in the Component).

GO आणि NO-GO गेजची आवश्यक वैशिष्ट्ये (Essential Features of Go and No-Go Gauge)

1. सीमारेषा मापन पद्धती (Limit Gauging Method) – हे गेज ठराविक कमी व जास्त मर्यादा (Lower & Upper Limits) तपासण्यासाठी वापरले जाते, ज्यामुळे घटकाचे परिमाण योग्य आहे की नाही, हे ठरवता येते.

2. दोन मापन श्रेणी (Two Measurement Ranges) –

   • GO गेज: घटकाचा परिमाण योग्य आहे की नाही हे तपासते.
   • NO-GO गेज: घटकाचा परिमाण जास्त असल्यास तो अयोग्य असल्याचे दर्शवतो.

3. जलद आणि सोपी तपासणी (Quick and Easy Inspection) – या गेजचा वापर करून उत्पादनांची त्वरित आणि अचूक तपासणी केली जाऊ शकते.

4. कठोर सहिष्णुता (Strict Tolerance Limits) – घटकाच्या परिमाणांमध्ये कठोर सहिष्णुता राखण्यासाठी याचा वापर केला जातो, जेणेकरून उत्पादनातील चुका टाळता येतील.

5. विनाशक नसलेली चाचणी (Non-Destructive Testing) – घटकाच्या गुणवत्तेची चाचणी करण्यासाठी कोणतेही नुकसान किंवा बदल न करता हा गेज वापरला जातो.

6. उच्च अचूकता (High Accuracy) – औद्योगिक उत्पादनांमध्ये अचूकता महत्त्वाची असते आणि GO/NO-GO गेज अतिशय कमी त्रुटींसह कार्य करतो.

7. गुणवत्ता नियंत्रणासाठी उपयुक्त (Useful for Quality Control) – उत्पादन प्रक्रियेमध्ये दोषपूर्ण घटक वेगळे करण्यासाठी आणि फक्त योग्य घटक पाठवण्यासाठी याचा उपयोग होतो.

8. वापरण्यास सोपा (Easy to Use) – हे कोणत्याही जटिल मोजमाप पद्धतीपेक्षा सोपे आणि जलद परिणाम देणारे साधन आहे.

9. उत्पादन क्षमता वाढवते (Enhances Productivity) – जलद आणि अचूक तपासणीमुळे उत्पादनाची कार्यक्षमता वाढते आणि वेळ वाचतो.

10. विविध उद्योगांमध्ये वापर (Application in Various Industries) – ऑटोमोबाईल, एरोस्पेस, मशीनरी, आणि उत्पादन उद्योगांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर याचा वापर केला जातो.

उत्पादन प्रक्रियेमध्ये वापरले जाणारे गेजचे प्रकार

 (Types of Gauges Used in Production) ;- 

उत्पादन प्रक्रियेमध्ये अचूकता आणि गुणवत्ता सुनिश्चित करण्यासाठी विविध प्रकारचे गेज वापरले जातात. ते प्रामुख्याने मोजमाप करण्याच्या पद्धतीवर आणि उपयोगावर आधारित असतात.

---

1) सीमारेषा गेज (Limit Gauges)

• हे गेज विशिष्ट परिमाणांची मर्यादा तपासण्यासाठी वापरले जातात.
• उदाहरणे:
  • GO आणि NO-GO गेज (याचा उपयोग घटक योग्य आहे की नाही हे तपासण्यासाठी होतो)
  • रिंग गेज (Ring Gauge)
  • प्लग गेज (Plug Gauge)

---

2) कार्यात्मक गेज (Functional Gauges)

• हे गेज घटक योग्य प्रकारे बसतो की नाही हे तपासण्यासाठी वापरले जातात.
• उदाहरणे:
  • फिक्स्चर गेज (Fixture Gauge)
  • स्नॅप गेज (Snap Gauge)

---

3) प्रत्यक्ष मोजमाप गेज (Direct Measuring Gauges)

• हे गेज घटकाचे अचूक मोजमाप करण्यासाठी वापरले जातात.
• उदाहरणे:
  • वर्नियर कॅलिपर (Vernier Caliper)
  • मायक्रोमीटर (Micrometer)
  • डायल गेज (Dial Gauge)

---

4) तुलनात्मक गेज (Comparative Gauges)

• हे गेज नमुना घटकाशी तुलना करून घटकाची अचूकता तपासण्यासाठी वापरले जातात.
• उदाहरणे:
  • एअर गेज (Air Gauge)
  • ऑप्टिकल गेज (Optical Gauge)

---

5) स्पेशल गेज (Special Gauges)

• हे विशिष्ट उद्देशासाठी डिझाइन केलेले गेज असतात.
• उदाहरणे:
  • थ्रेड गेज (Thread Gauge) – स्क्रू आणि नटच्या थ्रेडसाठी
  • फीलर गेज (Feeler Gauge) – अंतर किंवा गॅप मोजण्यासाठी

---

6) डिजिटल गेज (Digital Gauges)

• आधुनिक उत्पादन प्रक्रियेत अचूकतेसाठी डिजिटल गेजचा वापर केला जातो.
• उदाहरणे:
  • डिजिटल कॅलिपर (Digital Caliper)
  • डिजिटल मायक्रोमीटर (Digital Micrometer)

---

7) प्रोफाइल गेज (Profile Gauges)

• जटिल आकाराच्या घटकांसाठी वापरले जातात.
• उदाहरणे:
• सपाट गेज (Flat Gauge)
• कॉन्टूर गेज (Contour Gauge)

गेज (Gauge) म्हणजे काय?

            गेज (Gauge) हे एक मापन साधन (Measuring Instrument) आहे, जे विविध घटकांचे परिमाण, आकार, जाडी, व्यास किंवा सहिष्णुता (Tolerance) तपासण्यासाठी वापरले जाते. गेजचा उपयोग मुख्यतः उत्पादन आणि गुणवत्ता नियंत्रण प्रक्रियेत केला जातो.

गेजिंगचे फायदे (Advantages of Gauging) ;- 

गेजिंग ही उत्पादन प्रक्रिया आणि गुणवत्ता नियंत्रणामध्ये एक महत्त्वाची पद्धत आहे. खाली गेजिंगचे प्रमुख फायदे दिले आहेत:

---

1) जलद आणि सोपे मोजमाप (Fast and Easy Measurement)

• गेजचा वापर करून वेगवान आणि अचूक मोजमाप करता येते.
• पारंपरिक मापन साधनांपेक्षा कमी वेळेत परिणाम मिळतो.

2) गुणवत्ता नियंत्रण सुधारते (Improves Quality Control)

• गेजचा वापर करून घटक योग्य आहे की नाही हे पटकन ठरवता येते.
• दोषपूर्ण घटक ओळखून उत्पादनाची गुणवत्ता सुधारली जाते.

3) अचूक आणि विश्वासार्ह मापन (Accurate and Reliable Measurement)

• गेज मानवी त्रुटी कमी करतो आणि घटकाचे अचूक परिमाण निश्चित करतो.
• उच्च सहिष्णुता (Tolerance) आवश्यक असलेल्या उत्पादनांमध्ये उपयुक्त.

4) उत्पादन प्रक्रिया सुलभ होते (Simplifies Production Process)

• मोजमाप प्रक्रियेमध्ये कोणतीही गुंतागुंत नसते.
• मोठ्या प्रमाणात उत्पादन करणाऱ्या उद्योगांसाठी उपयुक्त.

5) दोष ओळखण्यास मदत (Helps in Defect Detection)

• गेजचा वापर करून चुकलेले किंवा अयोग्य घटक जलद शोधून काढता येतात.
• गुणवत्तेशी तडजोड न करता त्रुटी दूर करता येतात.

6) कमी प्रशिक्षण आवश्यक (Requires Less Training)

• गेज वापरण्यासाठी विशेष कौशल्य किंवा विस्तृत प्रशिक्षणाची गरज नसते.
• नवीन कामगार सहज शिकू शकतात.

7) खर्च बचत (Cost Saving)

• अयोग्य घटक उत्पादनात कमी असल्याने निष्कर्षण खर्च कमी होतो.
• उत्पादन प्रक्रियेत सुधारणा होऊन वेळ आणि संसाधने वाचतात.

8) उद्योगांमध्ये व्यापक उपयोग (Wide Industrial Applications)

• ऑटोमोबाईल, एरोस्पेस, मशीनिंग, इलेक्ट्रॉनिक्स, आणि बांधकाम क्षेत्रात मोठ्या प्रमाणावर वापरले जाते

INSTRUMENTS USED FOR GAUGING ;- 

 स्नॅप गेज (Snap Gauge)

परिभाषा:

स्नॅप गेज हा सीमारेषा गेज (Limit Gauge) चा एक प्रकार आहे, जो शाफ्ट, रॉड किंवा फ्लॅट घटकांचे बाह्य परिमाण (External Dimension) तपासण्यासाठी वापरला जातो.

वैशिष्ट्ये (Features):

✅ बाह्य व्यास किंवा जाडी जलद तपासण्यासाठी वापरले जाते.
✅ हे एक GO आणि NO-GO प्रकारचे गेज आहे.
✅ धातू, प्लास्टिक किंवा अन्य पदार्थांसाठी उपयुक्त.
✅ उच्च अचूकता आणि टिकाऊपणा.

प्रकार (Types of Snap Gauge):

🔹 फिक्स्ड स्नॅप गेज (Fixed Snap Gauge) – विशिष्ट परिमाण तपासण्यासाठी.
🔹 ऍडजस्टेबल स्नॅप गेज (Adjustable Snap Gauge) – वेगवेगळ्या परिमाणांसाठी समायोजित करता येतो.
🔹 प्रोग्रेसिव्ह स्नॅप गेज (Progressive Snap Gauge) – एका बाजूला GO आणि दुसऱ्या बाजूला NO-GO मापन.

 रिंग गेज (Ring Gauge)

परिभाषा:

रिंग गेज हा सीमारेषा गेज (Limit Gauge) चा एक प्रकार असून, तो शाफ्ट किंवा सिलेंडरच्या बाह्य व्यासाचे परिमाण तपासण्यासाठी वापरला जातो.

वैशिष्ट्ये (Features):

✅ शाफ्ट किंवा सिलेंडरचा बाह्य व्यास जलद तपासतो.
✅ GO आणि NO-GO प्रकाराचा गेज आहे.
✅ मजबूत आणि टिकाऊ.
✅ उत्पादन प्रक्रिया सुलभ आणि वेगवान बनवतो.

प्रकार (Types of Ring Gauge):

🔹 प्लेन रिंग गेज (Plain Ring Gauge) – सरळ शाफ्ट किंवा पिनसाठी.
🔹 थ्रेड रिंग गेज (Thread Ring Gauge) – स्क्रू किंवा थ्रेड केलेल्या भागांसाठी.
🔹 स्प्लिट रिंग गेज (Split Ring Gauge) – समायोज्य स्वरूपाचा गेज.

प्लग गेज (Plug Gauge) 

📌 परिभाषा:

प्लग गेज (Plug Gauge) हा एक सीमारेषा गेज (Limit Gauge) आहे, जो छिद्राचे (Hole) किंवा बोअरचे (Bore) अंतर्गत व्यास आणि सहिष्णुता (Tolerance) तपासण्यासाठी वापरला जातो.

---

🔹 प्लग गेजची वैशिष्ट्ये (Features of Plug Gauge):

✅ छिद्राचे GO आणि NO-GO तपासणीसाठी वापरले जाते.
✅ उच्च अचूकता (High Precision) असलेले मापन साधन.
✅ मशीनिंग आणि गुणवत्ता नियंत्रणासाठी उपयुक्त.
✅ स्टील, टंगस्टन कार्बाइड आणि सिरेमिकसारख्या टिकाऊ पदार्थांपासून बनवलेले असते.
✅ ISO, ANSI, आणि DIN मानकांनुसार तयार केले जाते.

---

🔹 प्लग गेजचे प्रकार (Types of Plug Gauge):

1)सीमारेषा प्लग गेज (Limit Plug Gauge)

👉 GO आणि NO-GO प्रकाराच्या गेजमध्ये विभागले जाते.

• GO गेज: जर छिद्र योग्य परिमाणात असेल तर GO गेज सहज आत जाईल.
• NO-GO गेज: जर छिद्राचे परिमाण जास्त असेल तर NO-GO गेज आत जाऊ नये.

2) साद्य प्लग गेज (Plain Plug Gauge)

👉 साधे परिमाण तपासण्यासाठी वापरले जाते.

3) थ्रेड प्लग गेज (Thread Plug Gauge)

👉 स्क्रू किंवा नटच्या अंतर्गत थ्रेड्सची (Internal Threads) अचूकता तपासण्यासाठी वापरले जाते.

4) टेपर प्लग गेज (Taper Plug Gauge)

👉 टेपर असलेल्या छिद्रांचे परिमाण आणि कोन (Angle) तपासण्यासाठी.

5) स्टेप प्लग गेज (Step Plug Gauge)

👉 एकाच गेजवर एकापेक्षा अधिक परिमाण तपासण्याची सुविधा.

6) डिजिटल प्लग गेज (Digital Plug Gauge)

👉 डिजिटल डिस्प्ले असलेले आधुनिक प्लग गेज जो अधिक अचूक परिणाम देतो.

---

🔹 प्लग गेजचा उपयोग (Applications of Plug Gauge):

🔸 छिद्रांचे व्यास आणि सहिष्णुता तपासण्यासाठी.
🔸 ऑटोमोबाईल आणि एरोस्पेस उद्योगात गुणवत्ता नियंत्रणासाठी.
🔸 स्क्रू, नट आणि बोअर केलेल्या भागांचे थ्रेड मापन करण्यासाठी.
🔸 इंजिन भागांच्या अचूकता तपासण्यासाठी.

---

🔹 प्लग गेजच्या वापराचे फायदे (Advantages of Plug Gauge):

✔ जलद आणि अचूक मोजमाप
✔ सोपे आणि वापरण्यास सोयीस्कर
✔ गुणवत्तेचे विश्वासार्ह नियंत्रण
✔ उत्पादन प्रक्रियेत कार्यक्षमता वाढते

स्क्रू पिच गेज (Screw Pitch Gauge)

📌 परिभाषा:

स्क्रू पिच गेज (Screw Pitch Gauge) हे थ्रेड गेज (Thread Gauge) चा एक प्रकार आहे, जो स्क्रू किंवा बोल्टवरील थ्रेड्सची पिच (Pitch) मोजण्यासाठी वापरला जातो.

---

🔹 स्क्रू पिच गेजची वैशिष्ट्ये (Features of Screw Pitch Gauge):

✅ थ्रेड पिच मोजण्याचा जलद आणि अचूक उपाय.
✅ विविध प्रकारच्या थ्रेड्स तपासण्यासाठी अनेक ब्लेड्स (Blades) असतात.
✅ मॅन्युअल मोजमापासाठी सोपे आणि हलके उपकरण.
✅ ISO, ANSI, आणि अन्य आंतरराष्ट्रीय मानकांनुसार तयार केले जाते.
✅ ऑटोमोबाईल, एरोस्पेस आणि मशिनिंग उद्योगात प्रामुख्याने वापरले जाते.

---

🔹 स्क्रू पिच गेजचे प्रकार (Types of Screw Pitch Gauge):

1) मेट्रिक स्क्रू पिच गेज (Metric Screw Pitch Gauge)

🔹 मेट्रिक थ्रेडसाठी (Metric Thread) वापरले जाते.
🔹 थ्रेडची पिच मिलीमीटर (mm) मध्ये मोजते.

2) युनिफॉर्म थ्रेड पिच गेज (Unified Thread Pitch Gauge)

🔹 इंच-आधारित थ्रेड (Imperial Thread) तपासण्यासाठी वापरले जाते.
🔹 थ्रेड पिच TPI (Threads Per Inch) मध्ये मोजतो.

3) पीएसडब्ल्यू (PSW) स्क्रू पिच गेज (Parallel Screw Thread Gauge)

🔹 जुन्या ब्रिटीश मानकांनुसार बनवलेल्या थ्रेड्सच्या मापनासाठी.

4) अमेरिकन नॅशनल थ्रेड गेज (American National Thread Gauge)

🔹 अमेरिकन राष्ट्रीय धाग्यांची (National Thread) पिच तपासण्यासाठी वापरले जाते.

5) पीटी स्क्रू पिच गेज (Pipe Thread Gauge - PT Gauge)

🔹 पाइप फिटिंगसाठी वापरले जाणारे थ्रेड्स तपासण्यासाठी.

---

🔹 स्क्रू पिच गेजचा उपयोग (Applications of Screw Pitch Gauge):

🔸 स्क्रू, बोल्ट, नट आणि पाइप थ्रेड्सची पिच तपासण्यासाठी.
🔸 विविध प्रकारच्या थ्रेड्सचे मोजमाप आणि ओळख पटवण्यासाठी.
🔸 मशीनिंग आणि औद्योगिक उत्पादन प्रक्रियेत गुणवत्ता नियंत्रणासाठी.
🔸 इंजिनियरिंग आणि यांत्रिक (Mechanical) उद्योगांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर वापरले जाते.

---

🔹 स्क्रू पिच गेजचे फायदे (Advantages of Screw Pitch Gauge):

✔ सोपे आणि जलद मोजमाप साधन.
✔ वेगवेगळ्या प्रकारच्या थ्रेड्ससाठी उपयुक्त.
✔ कमी खर्चात अधिक अचूक परिणाम.
✔ मशिनिंग आणि उत्पादन प्रक्रियेत उपयोगी.

टेपर गेज (Taper Gauge)

📌 परिभाषा:

टेपर गेज (Taper Gauge) हा एक मापन साधन (Measuring Instrument) आहे, जो छिद्रांचा (Hole), स्लॉट्सचा (Slots), आणि टेपर असलेल्या घटकांचा कोन (Angle) आणि रूंदी (Width) मोजण्यासाठी वापरला जातो.

---

🔹 टेपर गेजची वैशिष्ट्ये (Features of Taper Gauge):

✅ छिद्रांची व्यास श्रेणी मोजण्याचा सोपा आणि जलद उपाय.
✅ टेपर असलेल्या छिद्रांचा कोन आणि व्यास मोजण्यासाठी उपयुक्त.
✅ स्टेनलेस स्टील, हाय-कार्बन स्टीलसारख्या टिकाऊ पदार्थांपासून बनवले जाते.
✅ विशिष्ट स्केल मार्किंग (Graduations) असलेले मापन साधन.
✅ मॅन्युअल आणि डिजिटल प्रकार उपलब्ध.

---

🔹 टेपर गेजचे प्रकार (Types of Taper Gauge):

1) स्टील टेपर गेज (Steel Taper Gauge)

🔹 स्टेनलेस स्टीलपासून बनलेले आणि हँड-हेल्ड वापरासाठी सोपे.

2) डिजिटल टेपर गेज (Digital Taper Gauge)

🔹 डिजिटल डिस्प्लेसह येतो, अधिक अचूक आणि सोपे वाचन.

3) वेल्डिंग टेपर गेज (Welding Taper Gauge)

🔹 वेल्डिंगच्या जॉइंट्सचे मापन करण्यासाठी वापरला जातो.

4) प्लग टेपर गेज (Plug Taper Gauge)

🔹 टेपर असलेल्या छिद्रांचे मापन करण्यासाठी वापरले जाते.

---

🔹 टेपर गेजचा उपयोग (Applications of Taper Gauge):

🔸 छिद्रांच्या विविध व्यासांचे मोजमाप करण्यासाठी.
🔸 टूलिंग आणि मशीन पार्ट्सचे मापन करण्यासाठी.
🔸 वेल्डिंगसाठी गॅप आणि स्लॉट मापन करण्यासाठी.
🔸 इंजिनियरिंग, उत्पादन आणि ऑटोमोबाईल उद्योगात प्रामुख्याने वापरले जाते.

---

🔹 टेपर गेजचे फायदे (Advantages of Taper Gauge):

✔ सोपे आणि जलद मोजमाप.
✔ कमी खर्चात अधिक अचूकता.
✔ विविध औद्योगिक उपयोगांसाठी उपयुक्त.
✔ गुणवत्ता आणि अचूकता सुनिश्चित करणारे साधन.

गेज वापरताना घ्यावयाच्या सुरक्षितता काळजी (Safety Precautions While Using Gauges)

गेज (Gauge) हे औद्योगिक आणि उत्पादन प्रक्रियेमध्ये अचूक मोजमाप करण्यासाठी वापरले जाते. परंतु, हे साधने वापरताना काही सुरक्षितता नियम पाळणे आवश्यक आहे, जेणेकरून अचूकता कायम राहील आणि अपघात टाळता येतील.

---

🔹 गेज वापरताना घ्यावयाच्या सुरक्षितता काळजी (Safety Precautions):

1) गेज हाताळताना काळजी घ्या (Handle Gauges with Care)

✅ गेज अत्यंत अचूकतेने तयार केले जात असल्याने ते गडबडीत किंवा जड वस्तूंसोबत ठेवू नका.
✅ गेज पडू नये म्हणून नेहमी सुरक्षित स्टँड किंवा बॉक्समध्ये ठेवा.

2) गेजच्या पृष्ठभागाची स्वच्छता ठेवा (Keep the Surface Clean)

✅ गेजवर धूळ, गंज किंवा तेलाची जाडी बसू नये म्हणून वापरानंतर स्वच्छ करून ठेवा.
✅ मोजमाप करण्यापूर्वी आणि नंतर क्लिनिंग क्लॉथने गेज साफ करणे आवश्यक आहे.

3) योग्य तापमान आणि आर्द्रता नियंत्रित ठेवा (Maintain Proper Temperature and Humidity)

✅ गेज गरम किंवा थंड वातावरणात ठेवल्यास त्याच्या अचूकतेवर परिणाम होऊ शकतो.
✅ गेज गंजू नये म्हणून कोरड्या आणि नियंत्रित तापमानाच्या ठिकाणी ठेवा.

4) योग्य प्रमाणात दाब वापरा (Apply Correct Pressure While Measuring)

✅ मापन करताना जास्त दाब देऊ नका, अन्यथा गेजचे स्वरूप बदलू शकते.
✅ गेज हलक्या हाताने आणि स्थिर स्थितीत ठेवून मोजमाप करा.

5) गेजची नियमित तपासणी आणि देखभाल (Regular Inspection and Maintenance)

✅ गेजचे नियमितपणे अंशशुद्धीकरण (Calibration) करून घ्या.
✅ गेज खराब झाल्यास किंवा घासला गेल्यास तो वापरणे टाळा आणि तो बदलून घ्या.

6) गेज योग्य प्रकारे साठवून ठेवा (Store Gauges Properly)

✅ GO/NO-GO गेज, प्लग गेज, स्नॅप गेज इत्यादी व्यवस्थित स्टोरेज बॉक्समध्ये ठेवा.
✅ वापरण्याच्या अगोदर आणि नंतर त्याचे संरक्षण करण्यासाठी ग्रीस किंवा अँटी-रस्ट स्प्रे लावा.

7) योग्य प्रकारच्या गेजचा वापर करा (Use the Correct Gauge for the Task)

✅ कोणत्याही मापन प्रक्रियेसाठी योग्य प्रकारचा गेज निवडा.
✅ चुकीचा गेज वापरल्यास अचूक मापन होत नाही आणि उत्पादनाच्या गुणवत्तेवर परिणाम होतो.

8) ऑपरेटरला योग्य प्रशिक्षण द्या (Provide Proper Training to the Operator)

✅ गेज कसे हाताळायचे आणि कसे मोजायचे याचे प्रशिक्षित कर्मचाऱ्यांना ज्ञान असणे आवश्यक आहे.
✅ अयोग्य वापरामुळे मापन चुकू शकते आणि उपकरणाची हानी होऊ शकते.

                                            -------------------XXXXXXXXXXXX---------------------